Sas memorias caras d’una orta
che turtures ch’accudin a s’alzola
in custa domo mia trista e sola
intran a bol’ispartu da ogni porta.
E benin sos amigos ch’hapo tentu,
sos mazzores artistas sardignolos
chi de sa fama pesadu han sos bolos
altos che abilastru in Gennargentu.
De’ apelzo su coro ei sas manos
pro los istringher, pro los carignare
ca enin cun s’ammentu a mi torrare
sa bella vida de tempos lontanos.
O Ciusa, a ti nd’ammentas cando tristu
t’hapo connottu in Nuoro in sa domo
de Bustianu? Eppuru paret como
de t’ider giovaneddu senz’assistu.
Ma fisti cun sa fide e cun s’idea
de isculpire su dolore sardu
in cudd’antigu amore galiardu
de sas poberas mammas in pelea.
E tue, Bustianu, non ti nd’enis
a narrer: «Ma bie, Montanaru,
d’Oliena su forte bin’amaru
cun su cale sas iras tuas lenis!».
Tue ses mortu, o frade, e senza cantu
est custa terra. Vigilo eo solu
in Gennargentu; isculto dogni dolu
e accordo armonias de piantu.
E non b’est cuddu bravu dipintore
chi tue istimaias e istimo:
subra sa tumba tua un’ora frimo
e canto duas rimas de dolore.
Figari meu, non cretas chi sia
mortu o cun s’ispiritu dromidu.
Pro sos frades chi dromin so ischidu
cun custa ruzza e sarda melodia.
De sos tuos quadros immortales
sigo colores e lineas caras:
bessin dae sa tela iscenas raras
de caddos e res sardos triunfales,
Festas d’isposos, sonos d’organittu
in mesu a velos biancos e a trinas
de giovaneddas chi paren reinas
misteriosas de s’antigu Egittu.
Biasi cun dipintos grandiosos
benit a mi mustrare ite tristura
b’hat ancora in sas biddas de s’altura.
Passan bezzas e bezzos lagrimosos,
Cheias solas, cumbentos distruttos,
pruzessiones de zente penosa
comentei sa Sardigna dolorosa
graviàda de penas e de luttos.
E tue, Mariu bellu, o Delitala,
cun sas iscuras tintas inchiettas
tra roccas desoladas e pinnettas
in terras solas allargasa s’ala
De fama meritada. A ti nd’ammentas
de sas oras passadas in sa mia
umile domo in cara cumpagnia?
Tue illustre ses como e non t’istentas
A faeddare, a riere, a buffare
comente in cussas dies faghiamos.
Como serios semus e pensamos
che antigos e tristu est su pensare.
Stanis Dessy su pizzu a s’ozastrina
cun sa manu nervosa si carignat
e figuras terribiles disignat
de cudd’antiga Bibbia divina.
E tue, Carmelo? Longas pruzessones
traessan de Barbagia sas vias
e s’intenden sas altas pregarias
che disperadas invocaziones
De s’ispiritu sardu chi a Deu
giamat paghe, giustizia e amore.
De furesi nieddu e de colore
passat bestidu su populu intreu.
Remo Branca tra cuccuros desertos
e campagnas brugiadas, cun sos tortos
ilighes, signat paesaggios mortos.
Sutta montigios birdes e apertos
S’istenden sas campagnas in bassura
cun lughes violentas de sa terra
sardignola: un’impetu de gherra
binta mai e suncuttos de tristura.
Passat s’istillu in sa martoriada
linna niedda e chircat d’isculpire
de cust’anima nostra su suffrire
in sa taula bella istoriada.
A tie non lasso foras de sa gianna,
o Battista Rossinu dipintore
de serenos quadros de amore
dulches che una sarda ninna nanna.
E tue, Cabras, semplice e potente,
cun bellas visiones mi consolas.
Rien de Campidanu sas alzolas
tra muntones de paza e de semente:
Omines siccos, caras giovaneddas
passan lezzeras, prontas a cantare
unu mutu o dispostas a ballare
cun sas melodiosas launeddas.
S’anima sarda in bois est istrinta
chei s’edera a s’alvure mazzore:
dae sos ramos altos s’isplendore
de s’arte ostra est una prominta.
E bois, frades, lughe ’e sa Sardigna
antiga e noa, isplendida corona
tesside pro sa nostra mamma ona
meritevole de sorte pius digna.